Wat zijn de rechten en plichten van de verhuurder?

Ontdek mogelijkheden voor passief inkomen via vastgoed | Vrijheid Vastgoed
Dennis Mulder
April 23, 2026
5 min read

Je hebt net je eerste huurwoning gekocht. De huurder zit erin, de huur stroomt maandelijks binnen, en je denkt: dit is het begin van mijn vrijheid. Maar dan krijg je een brief van de gemeente. Er is een klacht ingediend. Over jou, als verhuurder. Je hebt iets over het hoofd gezien in de nieuwe regelgeving en dat kost je nu tijd, geld en stress.

Dit scenario is geen uitzondering. Zeker niet in de huidige markt, waar de wetgeving rondom verhuur in rap tempo is aangescherpt. De Wet goed verhuurderschap, de Wet betaalbare huur, nieuwe regels voor servicekosten en een actievere rol van gemeenten: als verhuurder heb je meer verplichtingen dan ooit. Maar ook duidelijke rechten die je positie beschermen.

In dit artikel zetten we alles op een rij. Wat mag je als verhuurder, wat moet je, en waar liggen de valkuilen die beginnende en gevorderde beleggers het vaakst raken? Dit is de kennis die je nodig hebt om professioneel en winstgevend te verhuren in Nederland.

Het wettelijke fundament: wat er de afgelopen jaren is veranderd

Twee wetten vormen samen het fundament van alles wat je als verhuurder moet weten.

De Wet goed verhuurderschap is op 1 juli 2023 in werking getreden en stelt minimale gedragsnormen voor verhuurders. Denk aan het verbod op discriminatie, de verplichting tot schriftelijke huurovereenkomsten en transparante communicatie met huurders. Gemeenten kregen tegelijkertijd een handhavende rol: zij kunnen sindsdien waarschuwingen geven en boetes opleggen, onafhankelijk van of er een lokale verhuurvergunning geldt.

De Wet betaalbare huur volgde op 1 juli 2024 en heeft de huurprijsregulering fundamenteel uitgebreid. Niet alleen sociale huurwoningen, maar ook woningen in het middensegment vallen nu onder verplichte huurprijsplafonds. Ervaren beleggers weten dat dit de spelregels heeft veranderd voor wie rendement wil halen uit kleinere en middelgrote woningen in stedelijke gebieden.

Vanaf 1 januari 2025 zijn gemeenten nog actiever geworden in het handhaven van deze regels. En per 1 januari 2027 treedt de Wet modernisering servicekosten in werking, die opnieuw nieuwe verplichtingen introduceert. Als verhuurder ben je dus niet klaar met leren: de regelgeving blijft zich ontwikkelen.

Huurprijzen en het woningwaarderingsstelsel

De huurprijs die je mag vragen, hangt af van het aantal punten dat jouw woning scoort in het woningwaarderingsstelsel (WWS). Dit systeem kent punten toe aan kenmerken als oppervlakte, energielabel, sanitair en voorzieningen. Die punten bepalen in welk segment jouw woning valt.

Woningen tot en met 143 punten vallen in de sociale sector. De maximale aanvangshuur in de sociale sector bedraagt per 1 januari 2026 932,93 euro per maand. Woningen van 144 tot 186 punten vallen in de middensector, met een maximale huurprijs van 1.228,07 euro per maand. Pas bij 187 punten of meer mag je een huurprijs vragen boven die grens: dan zit je in de vrije sector.

Wat veel beleggers onderschatten: vanaf 1 januari 2025 ben je als verhuurder verplicht om bij elk nieuw huurcontract een puntentelling op basis van het WWS mee te leveren, ook als uit die telling blijkt dat de woning in de vrije sector valt. De Huurcommissie stelt hiervoor de Huurprijscheck beschikbaar. Doe je dit niet, dan loop je het risico dat een huurder achteraf de huur aanvecht en terugbetaling eist van te veel betaalde huur.

Huurverhogingen: wat je mag doorvoeren in 2026

Jaarlijkse huurverhoging is toegestaan, maar aan maximumpercentages gebonden. Voor 2026 gelden de volgende maxima:

In de sociale sector mag de huur per 1 juli 2026 met maximaal 4,1 procent stijgen. Dit is gebaseerd op de gemiddelde inflatie over de voorgaande drie jaar (3,6%) plus 0,5 procentpunt. In de middensector is het maximum 6,1 procent, gebaseerd op de CAO-loonontwikkeling van 5,1 procent plus 1 procent. In de vrije sector bedraagt het maximum 4,4 procent, gebaseerd op het laagste van inflatie (3,4%) en CAO-loonontwikkeling, verhoogd met 1 procent.

Huurverhoging mag maximaal één keer per jaar worden doorgevoerd. Verhuur je boven het wettelijke maximum, dan kan de gemeente handhaven met een boete. Ga dus altijd uit van de actuele percentages en leg de verhoging schriftelijk vast.

Rechten en plichten rondom de huurovereenkomst

Een mondelinge afspraak is wettelijk gezien geldig, maar als verhuurder wil je dat absoluut niet. De Wet goed verhuurderschap verplicht je om een schriftelijke huurovereenkomst op te stellen voor alle contracten gesloten na 1 juli 2023. Maar ook voor eerdere mondelinge afspraken moet je nu schriftelijke bevestiging sturen.

In de huurovereenkomst en de bijbehorende informatieverstrekking moet je in ieder geval opnemen: de rechten en plichten van de huurder, de manier waarop je als verhuurder werkt, de voorwaarden voor servicekosten als die van toepassing zijn, en de contactgegevens van het gemeentelijk meldpunt voor goed verhuurderschap.

Verhuur je aan arbeidsmigranten? Dan gelden aanvullende verplichtingen. De huurovereenkomst en alle informatie moeten worden verstrekt in een taal die de arbeidsmigrant begrijpt, doorgaans de moedertaal. Bovendien mag de huurovereenkomst niet automatisch eindigen bij het einde van de arbeidsovereenkomst. Huur en werk moeten strikt gescheiden worden behandeld.

Huurdersselectie: wat mag je vragen en wat absoluut niet

Dit is een punt waar het in de praktijk nog vaak misgaat. Je mag als verhuurder informatie opvragen die relevant is voor de beoordeling van de huurkandidaat, maar je kunt niet selecteren op grond van kenmerken die niets met de verhuur te maken hebben.

Wat je mag vragen: naam, adres, gezinssamenstelling, netto maandinkomen, inkomensbewijzen, het bedrag van de huidige huur en een verhuurdersverklaring van de vorige verhuurder.

Wat je niet mag doen: onderscheid maken op basis van etnische of culturele achtergrond, religie, politieke voorkeur, seksuele gerichtheid of gezondheid. Discriminatie is verboden, en gemeenten kunnen hiertegen handhaven via het meldpunt goed verhuurderschap, dat sinds 1 januari 2024 in elke gemeente operationeel is.

Bovendien ben je als verhuurder verplicht je selectieprocedure schriftelijk vast te leggen, openbaar te maken, en medewerkers hierover te instrueren als je meerdere panden verhuurt. Dit klinkt als een formaliteit, maar het is een verplichting die gemeenten actief kunnen toetsen.

De waarborgsom

De borg is voor veel verhuurders de eerste buffer tegen risico. Maar ook hier zijn de regels aangescherpt. Sinds 1 juli 2023 geldt voor nieuwe huurcontracten een maximum van twee maanden kale huur als waarborgsom. Voor contracten van vóór die datum kan nog het oude maximum van drie maanden gelden.

Na afloop van de huur moet de borg binnen strikte termijnen worden terugbetaald. Zonder schade of achterstanden: binnen 14 dagen. Bij verrekening van schade of openstaande kosten: binnen 30 dagen, waarbij je een gespecificeerde kostenopgave moet verstrekken.

Je mag de borg alleen verrekenen met: huurachterstanden, werkelijke schade aan de woning die de huurder heeft veroorzaakt, en openstaande servicekosten. Normale slijtage valt hier nadrukkelijk buiten. Kleine krasjes in laminaat, verkleurde muren na jaren bewoning, lichte slijtage van vloeren: dat mag je niet doorberekenen. Grote gaten in de muur, gebroken tegels door nalatig gebruik of hardnekkige vlekken door verkeerd gebruik: dat is wél verhaalbaar.

Uit de praktijk blijkt dat de meeste geschillen tussen verhuurder en huurder gaan over de terugbetaling van de borg. Bescherm jezelf door bij aanvang en einde van het huurcontract een uitgebreide schriftelijke en fotografische opleveringsinspectie te doen, ondertekend door beide partijen.

Benieuwd of jouw verhuurpraktijk voldoet aan de nieuwe regelgeving?

Weg naar generatiewelvaart met vastgoed | Vrijheid Vastgoed

Onderhoudsplichten

De verdeling van onderhoudsverantwoordelijkheden is vastgelegd in het Besluit kleine herstellingen. Kort gezegd: groot onderhoud is jouw verantwoordelijkheid als verhuurder, dagelijks klein onderhoud is de verantwoordelijkheid van de huurder.

Onder jouw verantwoordelijkheid valt: vervanging van de cv-ketel, buitenschilderwerk, reparatie van constructieve elementen en groot onderhoud aan installaties. Onder de verantwoordelijkheid van de huurder valt: het schoonhouden van ramen en kozijnen, kleine reparaties aan deurknoppen en sloten, witten van binnenmuren en het verhelpen van kleine plagen.

Voldoe je niet aan je onderhoudsplicht? Dan kan de huurder je schriftelijk aanmanen, je zes weken de tijd geven om gebreken te herstellen, en bij uitblijven van actie de Huurcommissie of gemeente inschakelen. Voor sociale huurwoningen kan de Huurcommissie zelfs een tijdelijke huurverlaging opleggen totdat de gebreken zijn verholpen. Dit is geen theoretisch risico: dit wordt in de praktijk regelmatig ingezet.

Servicekosten

Servicekosten zijn kosten die je als verhuurder doorberekent aan de huurder voor diensten die met de woning samenhangen: schoonmaak van gemeenschappelijke ruimten, huismeester, verwarming, warm water of afvalverwerking. De gouden regel: je mag alleen werkelijk gemaakte kosten doorberekenen en mag geen winst maken op servicekosten.

Elke huurder heeft recht op een jaarlijkse, gespecificeerde afrekening van de servicekosten. Daarin zet je alle werkelijke kosten tegenover de vooruitbetalingen die de huurder heeft gedaan. Is het saldo positief voor de huurder, dan moet je terugbetalen. Is het negatief, dan mag je bijbetaling vragen.

Per 1 januari 2027 treedt de Wet modernisering servicekosten in werking. Vanaf dat moment mag je alleen nog de kosten doorberekenen die expliciet zijn opgenomen in een limitatieve lijst van acht categorieën. Als verhuurder doe je er verstandig aan je administratie nu al aan te passen op deze nieuwe structuur, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Energielabel

Bij het verhuren van een woning ben je verplicht een geldig energielabel beschikbaar te stellen aan de huurder. Heb je geen geldig label? Dan riskeer je boetes van de Inspectie Leefomgeving en Transport.

Relevant voor eigenaren van beschermde monumenten: per 29 mei 2026 vervalt de vrijstelling van de energielabelplicht voor monumenten. Dit vloeit voort uit de Europese richtlijn EPBD IV. Verhuur je een monument, dan moet je dus een energielabel aanvragen als je dat nog niet gedaan hebt.

Het energielabel speelt ook een directe rol in de puntentelling van het WWS. Een beter energielabel betekent meer punten, en meer punten betekent een hogere toegestane huurprijs. Investeren in verduurzaming is daarmee niet alleen een morele keuze maar ook een financieel slimme zet.

Rekenvoorbeeld: wat de nieuwe regels concreet betekenen voor jouw rendement

Stel: je bezit een appartement van 75 vierkante meter in een middelgrote stad. De woning scoort 160 punten in het WWS. Dat betekent dat je in de middensector zit, met een maximale huurprijs van 1.228,07 euro per maand.

Je huurder betaalt nu 1.350 euro per maand, inclusief servicekosten. Als je de kale huur en servicekosten niet correct hebt gesplitst en de kale huur feitelijk boven de 1.228,07 euro uitkomt, kan de huurder binnen zes maanden na aanvang van het contract naar de Huurcommissie stappen. De Huurcommissie kan dan een bindende uitspraak doen die de huur terugbrengt naar het maximum, met terugwerkende kracht voor te veel betaalde huur.

Wat betekent dat voor jouw rendement? Stel dat je kale huur 1.250 euro per maand was en het maximum 1.228,07 euro. Dat is een verschil van 21,93 euro per maand. Over zes maanden is dat 131,58 euro die je moet terugbetalen, plus een lagere structurele huurinkomst.

Laat vooraf een WWS-puntentelling maken en stel de huurprijs op basis van die telling vast. Dat voorkomt achteraf gedoe en beschermt je rendement.

Handhaving en boetes: hoe serieus nemen gemeenten dit?

Gemeenten hebben sinds 1 januari 2025 een versterkte handhavende rol gekregen. Ze kunnen nu ook zonder lokale verhuurvergunning optreden tegen verhuurders die de landelijke regels overtreden. Dit omvat: discriminatie bij huurdersselectie, het vragen van een te hoge waarborgsom, intimidatie van huurders, het ontbreken van schriftelijke huurovereenkomsten en het vragen van onredelijke huurprijzen.

Huurders kunnen klachten indienen bij het gemeentelijk meldpunt goed verhuurderschap. Gemeenten onderzoeken deze klachten en kunnen waarschuwingen uitdelen, maar ook bestuurlijke boetes opleggen. Ervaren beleggers nemen deze handhaving serieus: een boete is niet alleen financieel pijnlijk, maar kan ook leiden tot reputatieschade en verlies van huurders.

In gebieden waar de gemeente een verhuurvergunning heeft ingesteld, gelden nog aanvullende vereisten. Verhuur je in zo'n gebied zonder vergunning? Dan riskeer je een aanzienlijk hogere boete en zelfs tijdelijk verhuurverbod.

Betalingsachterstanden

Als huurder drie maanden of langer niet betaalt, heb je als verhuurder grond voor ontbinding van de huurovereenkomst via de rechter. Maar daar gaat een verplicht traject aan vooraf. Je moet als verhuurder minimaal één schriftelijke betalingsherinnering hebben verstuurd, geprobeerd hebben persoonlijk contact te leggen, de huurder hebben gewezen op mogelijkheden voor schuldhulpverlening, en hebben aangeboden de gegevens door te sturen naar de gemeente.

Ontruiming mag je als verhuurder nooit zelf uitvoeren. Dat kan alleen na een rechterlijk vonnis. Dit beschermt huurders tegen willekeurige uitzetting, maar biedt jou als verhuurder ook duidelijkheid over de juridische procedure die je moet volgen.

Een praktisch punt: informeer je huurder actief over schuldhulpverlening zodra je achterstanden signaleert. Vroeg ingrijpen voorkomt dat een kleine achterstand uitgroeit tot een onherstelbaar probleem voor zowel de huurder als jou.

Jouw rechten als verhuurder: dit staat je toe

Na alle verplichtingen is het goed om ook je rechten op een rij te zetten. Als verhuurder heb je recht op tijdige betaling van de overeengekomen huur, recht op schadevergoeding bij schade veroorzaakt door de huurder, en recht op ontbinding van de huurovereenkomst via de rechter bij ernstige tekortkoming door de huurder, zoals langdurige betalingsachterstand of overlast.

Bij tijdelijke huurcontracten heb je het recht de woning terug te nemen aan het einde van de afgesproken periode, mits je de huurder tijdig hebt geïnformeerd. Voor zelfstandige woonruimte moet je dit minimaal één maand en maximaal drie maanden voor het aflopen van het contract schriftelijk doen. Doe je dit niet, dan wordt het tijdelijke contract automatisch omgezet naar een vast contract met volledige huurbescherming.

Bij een vast huurcontract kun je de huurovereenkomst alleen opzeggen op basis van een geldige reden, zoals dringend eigen gebruik, renovatie die niet mogelijk is met de huurder in de woning, of ernstig wangedrag van de huurder. De huurder heeft daarna de mogelijkheid om via de rechter bezwaar te maken.

Verhuurvergunning

Gemeenten kunnen een verhuurvergunning instellen voor specifieke gebieden waar de leefbaarheid onder druk staat. Dit geldt voor reguliere verhuur. Daarnaast kunnen gemeenten ook een verhuurvergunning voor arbeidsmigranten invoeren, en dat is niet gebiedsgebonden: elke gemeente kan dit doen.

De verhuurvergunning is persoonsgebonden. Als je in één gemeente meerdere panden verhuurt, doorloop je één vergunningsprocedure en krijg je één vergunning die voor al je panden geldt. Controleer altijd bij de gemeente of in jouw werkgebied een vergunningsplicht geldt voordat je een pand aankoopt of verhuurt.

Verhuur je aan arbeidsmigranten, dan gelden bovendien minimale eisen aan de woning: minimale gebruiksoppervlakte per persoon, sanitaire voorzieningen en gemeenschappelijke recreatieve ruimten. In agrarische sector mag tijdelijk worden afgeweken van het standaard minimum van 15 vierkante meter naar 10 vierkante meter, maar dan alleen gedurende piekperiodes van maximaal twee maanden per jaar.

Samenvatting: dit zijn de tien dingen die je als verhuurder op orde moet hebben

Professioneel verhuren in Nederland betekent dat je een aantal zaken structureel goed geregeld hebt. Zorg voor een schriftelijke huurovereenkomst bij elk contract. Lever bij nieuwe contracten altijd een WWS-puntentelling mee. Controleer of je huurprijs binnen het wettelijke maximum valt voor jouw segment. Pas jaarlijkse huurverhogingen aan op de actuele maximumpercentages. Vraag niet meer dan twee maanden kale huur als waarborgsom. Doe bij aanvang en einde van de huur een schriftelijke en fotografische oplevering. Zorg voor een geldig energielabel. Houd je selectieprocedure schriftelijk vast en discrimineer niet. Lever jaarlijks een gespecificeerde servicekosten-afrekening. Weet wanneer je een verhuurvergunning nodig hebt in jouw gemeente.

Het zijn verplichtingen waar gemeenten en de Huurcommissie actief op handhaven. Verhuurders die dit op orde hebben, slapen rustig.

Wil je zeker weten dat jouw verhuurstrategie voldoet aan de actuele wet- en regelgeving én dat je rendement optimaal is binnen de wettelijke grenzen? Bij Vrijheid Vastgoed helpen we je met concrete begeleiding, van het correct opzetten van je eerste huurcontract tot het optimaliseren van een bestaand portfolio.

Beginnen met vastgoed?

Plan jouw gratis strategiegesprek

Ben je geïnteresseerd in ons lidmaatschap of in een van onze persoonlijke 1 op 1 trajecten? Zou je willen sparren en zien of het echt iets voor jou is? We maken graag tijd voor je vrij en zoeken samen uit of vastgoed de juiste stap is voor jou en hoe wij je daarbij kunnen helpen.

Op maat gemaakte beleggingsstrategieën
Ontdek de mogelijkheden en kansen in het vastgoed
Toegang tot een uitgebreide online leeromgeving
Leren van ervaren vastgoedexperts
Overwin jouw beleggingsangsten en twijfels
Stapsgewijze begeleiding
Plan een gesprek met een van onze consultants om de mogelijkheden te bespreken.
Neem contact met ons op
Haalbare doelen voor vastgoed investeerders | Vrijheid Vastgoed

Kies een dag en tijdstip